Ara s-sors ta' Botanika

== L-istorja tal-botanika ==

=== L-istudju bikri tal-botanika ===
[[Stampa:Cork_Micrographia_Hooke.png|alt=engraving of cork cells from Hooke's Micrographia, 1665|daqsminuri| Stampa taċ-ċelloli tas-sufra, mill-kiteb ''Micrographia'' ta' [[Robert Hooke]], 1665.]]
Il-botanika oriġinat mill-[[Herbalism|erbaliżmu]] l-istudju u l-użu tal-pjanti għall-proprjetajiet mediċinali<ref name=":6" />.Il-kitbiet bikrin dwar il-botanika kienu dwar il-klassifikazzjoni tal-pjanti. Xogħlijiet botaniċi bikrija nstabu f’testi antiki mill-Indja li li inkitbu qabel l-1100 Q.K.,  fl- [[Eġittu tal-Qedem]] f’kitbiet arkajċi Avestani, u f’xogħlijiet miċ-Ċina li possibbilment jmorru lura minn qabel is-sena 221 Q.K.<ref name=":6" />.

Il-botanika moderna tmur lura għall-[[Il-Greċja tal-Antika|Greċja tal-qedem]]<nowiki/>speċifikament għal Theophrastus ( c. 371 –287 Q.K.), student ta ' [[Aristotli]] , li kiteb u iddeskriva ħafna mill-prinċipji tiegħu u huwa meqjus bħala l-"Missier tal-Botanika"  <ref name=":1">Basello, G. P., & Piras, A. (2002). ''Ideologies as Intercultural Phenomena''. A. Panaino, & G. Pettinato (Eds.). Università di Bologna.</ref>. Ix-xogħlijiet ewlenin tiegħu, ''Inkjesta dwar il-pjanti'' u ''Fuq il-Kawżi tal-Pjanti'', kienu l-aktar kontribuzzjonijiet importanti għax-xjenza botanika sal- Medjuevu, kważi sbatax-il seklu wara<ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Bennett|isem=Charles E.|kunjom2=Hammond|isem2=William A|sena=1902|titlu=The characters of Theophrastus.|lingwa=en|pubblikatur=Longmans, Green, and Company}}</ref>.

Ktieb li kellu impatt bikri fuq il-botanika huwa De materia medica, enċiklopedija dwar il-mediċina tal-ħxejjex miktuba f’nofs l-ewwel seklu minn Pedanius Dioscorides <ref>Touwaide, A. (2019). "Botany". In ''A Companion to Byzantine Science''. Leiden, The Netherlands: Brill. doi:<nowiki>https://doi.org/10.1163/9789004414617_011</nowiki></ref>. Kontribuzzjonijiet importanti mid-dinja Musulmana medjevali jinkludu l-Agrikoltura Nabatean ta' [[Ibn Wahshiyya]], il- ''Ktieb tal-Pjanti ta''' Abū Ḥanīfa Dīnawarī (828–896) u ''l-Klassifikazzjoni tal-Ħamrija'' ta' [[Ibn Bassal]] . Fil-bidu tas-seklu 13, [[Abu al-Abbas al-Nabati]], u [[Ibn al-Baitar]] (m. 1248) kitbu dwar il-botanika b'mod sistematiku u xjentifiku. <ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Dallal|isem=Ahmad|sena=2010|titlu=Islam, Science, and the Challenge of History|lingwa=en|post=New Haven, CT|pubblikatur=Yale University Press|isbn=978-0-300-15911-0}}</ref><ref>Levy, M. (1973). Early Arabic Pharmacology: An Introduction Based on Ancient and Medieval Sources. ''Leiden: EJ Brill''.</ref>.

F’nofs is-seklu Sittax, ġew imwaqqfa ġonna botaniċi f’numru ta’ universitajiet Taljani. Il- [[Ġnien Botaniku ta' Padova|ġnien botaniku ta’ Padova]] fl-1545 ġeneralment jitqies bħala wieħed mill-ewwel ġonna botaniċi ta’ din ix-xorta u wieħed li għadu fil-post oriġinali tiegħu <ref name=":4" />.   Dawn il-ġonna komplew il-valur prattiku ta '"ġonna fiżiċi" tal-monasteri, li fihom il-pjanti kienu jiġu ikkultivati għal użu mediċinali. Il-ġonna botaniċi taw is-suggett tal-botanika stil akkademiku<ref name=":4" />   

Fis-seklu Ħmistax, il-botanika bdiet tieħu xejra differenti ibbażżata fuq ideat ġodda li jmorru lil l'hinn mix-xogħlijiet tal-qedem <ref name=":9">{{Ċita web|url=http://www.museumwales.ac.uk/en/rhagor/article/1991/|titlu=Early herbals - The German fathers of botany|data=2012-06-29|sit=www.museumwales.ac.uk|lingwa=en|data-aċċess=2023-08-15|arkivju-url=https://archive.ph/20120629144256/http://www.museumwales.ac.uk/en/852/|arkivju-data=2012-06-29}}</ref>.Fil-fatt, it-tabib Ġermaniż  [[Leonhart Fuchs]] (1501–1566) u t-teologu [[Otto Brunfels]] (1489–1534). Bidlu l-istudju tal-botanika billi bdew jagħmlu l-osservazzjonijiet tagħhom stess u jiktbu riċerka oriġinali, minflok jikkupjaw xogħlijiet preċedenti. Filwaqt li t-tabib Hieronymus Bock(1498–1554) ħoloq is-sistema tiegħu għal-klassifikazzjoni tal-pjanti<ref name=":9" />

Ir-riċerka xjentifika bdiet issir ukoll dwar l-użu tal-pjanti għal skopijiet mediċinali. Nies notabbli kienu t-Tabib Valerius Cordus (1515–1544), awtur tal-Historia Plantarum, ktieb li baqa’ botanikament u farmakoloġikament importanti <ref>T. A. Sprague, D.Sc., F.L.S. , M. S. Sprague, M.A., The Herbal of Valerius Cordus, ''Botanical Journal of the Linnean Society'', Volume 52, Issue 341, January 1939, Pages 1–113, <nowiki>https://doi.org/10.1111/j.1095-8339.1939.tb01598.x</nowiki></ref>. Kif ukoll kitbiet tan-naturalista Conrad von Gesner (1516–1565) u l-erbalista John Gerard (1516–1565) c. 1611 ). Fl-1665 bdiet fergħa ġdida fil-botanika u fil-bijoloġija ġenerali; l-istudju tal-botanika. Dan sar permezz tal-iskoperta ta’ Robert Hooke, li skopra ċ-ċelloli fis- sufra bl-użu ta’ mikroskopju bikri fl-1665 <ref>{{Ċita web|url=https://ucmp.berkeley.edu/history/hooke.html|titlu=Robert Hooke (1635-1703)|kunjom=Waggoner|isem=Ben|data=2001|sit=ucmp.berkeley.edu/|lingwa=en|data-aċċess=2023-08-07|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20230927152332/https://ucmp.berkeley.edu/history/hooke.html|arkivju-data=2023-09-27|url-status=bot: unknown}}</ref>. 

=== Il-bidu tal-botanika moderna ===
[[Stampa:CarlvonLinne_Garden.jpg|alt=Photograph of a garden|xellug|daqsminuri| Il-[[Ġnien Linné|Ġnien Linnaean]] tar-residenza ta’ Linnaeus f’Uppsala, l-Isvezja, il-pjant f'dawn il-gnien kienu mħawla skont is-''Systema sexuale'' li kien żviluppa Karl (Carolus) Linneus innifsu.]]
Matul is-seklu Tmintax, ġew żviluppati sistemi ta ' [[identifikazzjoni tal-pjanti]] simili tas-sistema tal-identifikazzjoni dikotomika (dichotomous keys bl-ingliż)), fejn pjanti li għadhom mhumiex identifikati ,jitqegħdu fi gruppi [[Takson|tassonomiċi]](eż. familja, ġeneru u speċi) billi jiddentifikawhom permezz ta' pari [[Karattru (bijoloġija)|karattri]]  li jintgħażlu u jissejħu ċwievet<ref name=":10">Scharf, S.T. Identification Keys, the “Natural Method,” and the Development of Plant Identification Manuals. ''J Hist Biol'' 42, 73–117 (2009). doi: <nowiki>https://doi.org/10.1007/s10739-008-9161-0</nowiki></ref>.L-għażla u s-sekwenza tal-karattri jistgħu jkunu artifiċjali jew relatati aktar mill-qrib mal-ordni naturali jew filoġenija tat-[[takson]]. F'dan il-każ ċ-ċwievet jissejħu ċwievet sinottiċi (Synoptic keys bl-Ingliż)<ref name=":10" />.] Sas-seklu Tmintax, pjanti ġodda għall-istudju kienu qed jaslu fl-Ewropa minn madwar id-dinja kollha f'numru dejjem jiżdied minn pajjiżi ġodda skoperti u mill-pajjiżi li kienu saru kolonji Ewropej<ref name="Peirson-2021" />. Fl-1753, [[Carl Linnaeus|Karl Linnaeus]] ippubblika l- [[Speċi Plantarum|''Species Plantarum'']],ġerarkija ta’ klassifikazzjoni tal- pjanti li baqgħet il-punt ta’ referenza għan- [[Kodiċi Internazzjonali tan-Nomenklatura għall-alka, fungi, u pjanti|nomenklatura botanika moderna]]<ref name=":11">Linnaeus, C. (1799). ''Species plantarum'' (Vol. 3). Impensis GC Nauk.</ref>.In-nomeklatura botanika moderna tikkonsisti f'isem binomjali (Żewġ ismijiet), fejn l-ewwel isem jirrappreżenta l-ġeneru u t-tieni kien jidentifika l-ispeċi partikolari f'dan il-ġeneru. [35] Linneus kien għamel ukoll is-''Systema Sexuale'', li kienet tikklassifika l-pjanti f’erbgħa u għoxrin grupp, skond in-numru tal-organi sesswali maskili tagħhom<ref name=":12">Larson, J. L. (1967). Linnaeus and the natural method. ''Isis'', ''58''(3), 304-320.</ref> Il-grupp numru erbgħa u għoxrin, ''Cryptogamia'', inkluda l-pjanti kollha b'partijiet riproduttivi moħbija bħal ħażiż, felċi, alka u fungi li minn studju modern intwera li din is-sistema mhijiex klassifikazzjoni xierqa<ref name=":12" />

Il-kategorizzazzjoni tal-pjanti għal-għan mediku malajr ġiet segwita mill-ħolqien tal-kategoriji ta' razzez u sesswalità f'fergħat tal-bijoloġija li ġew parti mill-botanika u t-tassonomija<ref name="Peirson-2021">{{Ċita web|url=https://www.architectural-review.com/essays/the-coloniality-of-planting|titlu=The coloniality of planting: legacies of racism and slavery in the practice of botany|isem=Ellen|awtur=Peirson|data=2021-01-27|sit=Architectural Review|lingwa=en|data-aċċess=2023-03-20}}</ref><ref name="Linnaeus and Race" />.Fl-istess ħin, it-tassonomija u l-botanika kellhom rwol influwenti fl-iżvilupp tar-razziżmu xjentifiku <ref name="Peirson-2021" />.Eżempju wieħed jinstab fis-''Systema Naturae'' ta’ Carl Linnaeus<ref name="Linnaeus and Race">{{Ċita web|url=https://www.linnean.org/learning/who-was-linnaeus/linnaeus-and-race|titlu=Linnaeus and Race|sit=The Linnean Society|lingwa=en|data-aċċess=2023-03-20}}</ref>. Li kienet klassifikazzjoni għal-organiżmi kollha.  Fl-għaxar edizzjoni ta' din il-klassifikazzjoni jespandi minn erba’ '"varjetajiet" ta' bnedmin; Europeans Albus, Americanus Rubescens, Asiaticus Fuscus, u Africanus Niger, ibbażati fuq l-erba' kontinenti magħrufa u jiddeskrivihom b'mod sterjotipiku <ref name="Linnaeus and Race" />.Linnaeus huwa biss wieħed minn ħafna botaniċi li influwenzaw ir-razziżmu xjentifiku permezz tal-kategorizzazzjoni tal-organiżmi<ref name="Linnaeus and Race" />.

Iż-żieda fl-għarfien tal-[[anatomija tal-pjanti]], wassal għall-botanisti biex jintebħu li kien hemm aktar affinitajiet naturali bejn il-pjanti u mhux differenzi kif kienet turi s-sistema sesswali artifiċjali ta' Linnaeus <ref name=":11" /><ref name=":13">Stace, C. A. (1989). ''Plant taxonomy and biosystematics''. Cambridge University Press.</ref> [[Michel Adanson|Adanson]] (1763), [[Antoine Laurent de Jussieu|de Jussieu]] (1789), u [[Augustin Pyramus de Candolle|Candolle]] (1819) kollha pproponew diversi sistemi naturali alternattivi ta’ klassifikazzjoni sabiex il-pjanti jingħaqdu fi gruppi skond il-karattri simili bejniethom<ref name=":14">Williams, R. L., & Williams, R. L. (2001). From Jussieu to Candolle. ''Botanophilia in Eighteenth-Century France: The Spirit of the Enlightenment'', 57-70.</ref>.Dawn il-metodi ġodda kienu intlaqu tajjeb bħala alternattiva għas-sistema sesswali artifiċjali ta' Linneus<ref name=":11" />.

Is-[[sistema Candollean]] kienet tiffoka fuq il-progressjoni u l-kumplessità morfoloġika<ref name=":14" />. Filwaqt li s- sistema ta' Bentham & Hooker, li baqgħet influwenti sa nofs is-seklu Dsatax, kienet influwenzata mill-perspettiva tas-sistema ta' Candolle<ref name=":15">Buggs, R. J. (2021). The origin of Darwin’s “abominable mystery”. ''American Journal of Botany'', ''108''(1), 22-36.doi:https://doi.org/10.1002/ajb2.1592</ref>Il-pubblikazzjoni ta' [[Charles Darwin|Darwin]] bil-ktieb l- ''[[Dwar l-Oriġini tal-Ispeċi|Oriġini ta' l-Ispeċi]]'' fl-1859 u l-kunċett tad-dixxendenza komuni wriet li s-sistema Candollean kien jeħtiġilha jsirulha xi tibdiliet sabiex tiddistingwi r-relazzjonijiet evoluzzjonarji minn sempliċi xebh morfoloġiku<ref name=":15" />.

Is-sistema tal-botanika moderna bikrija kienet estensiva ħafna minħabba l-esplorazzjoni ta’ kontinenti oħra minn kolonizzaturi Ewropej<ref name="Peirson-2021"/>.Il-kollezzjonisti tal-pjanti kienu jivvjaġġaw lejn pajjiżi differenti biex ifittxu speċi ġodda għall-botaniċi sabiex jikklassifikaw il-pjanti kollha tad-dinja<ref name="Peirson-2021" />.Għalhekk l-istorja tal-botanika saret konnessa ma' strutturi tal-poter żbilanċjati fil-passat<ref name="Peirson-2021" /><ref name="Williams-2021" />. Fil-fatt ix-xogħol tal-iskjavi kien mifrux mhux biss fil-pjantaġġuni iżda wkoll fit-tmexxija tal-ġonna botaniċi li kien essenzjali għas-suċċess ekonomiku tal-kolonji, bħal  fil[[San Vinċenz (Antilles)|-Gżira ta' San Vinċenz]], fost oħrajn <ref name="Williams-2021">Williams, J. N. (2021). Plantation Botany: Slavery and the Infrastructure of Government Science in the St. Vincent Botanic Garden, 1765–1820 s. ''Berichte zur Wissenschaftsgeschichte'', ''44''(2), 137-158.doi: <nowiki>https://doi.org/10.1002/bewi.202100011</nowiki></ref>.

=== L-istudju tal-botanika modern ===
[[Gregor Mendel]] (1822–1884) ħoloq it-teorija tal-eredità fejn il-materjal ġenetiku li jintired f’organiżmi ħajjin jinstab fil-ġeni u kromożomi.Filwaqt li August Weismann (1834–1914) wera li l-wirt jseħħ biss permezz tal-gameti li fihom ikun hemm il-ġeni u l-kromożomi<ref>oßfeld, U., Jacobsen, HJ., Plass, C. ''et al.'' 150 years of Johann Gregor Mendel’s “Versuche über Pflanzen-Hybriden”. ''Mol Genet Genomics'' 292, 1–3 (2017). <nowiki>https://doi.org/10.1007/s00438-016-1254-4</nowiki></ref><ref>Joshi, A. (2023). August Weismann and the Growth of Biological Understanding Between Darwin and the Rediscovery of Mendel. ''Resonance'', ''28''(4), 513-525.doi:https://doi.org/10.1007/s12045-023-1579-3</ref>.  Filwaqt li x-xogħol ta' Katherine Esau (1898–1997) fuq l-anatomija tal-pjanti għadu pedament ewlieni tal-botanika moderna. Il-kotba tagħha ''Plant Anatomy'' u ''Anatomy of Seed Plants'' baqgħu testi ewlenin tal-bijoloġija strutturali tal-pjanti għal aktar minn nofs seklu.  <ref>Geitmann, A. (2023). Seeing clearly–Plant anatomy through Katherine Esau's microscopy lens. ''Journal of Microscopy''.doi: <nowiki>https://doi.org/10.1111/jmi.13179</nowiki></ref><ref>Esau, K. (1960). Anatomy of seed plants. ''Soil Science'', ''90''(2), 149.</ref><ref>Esau, K. (1965). Plant anatomy. ''Plant Anatomy.'', (2nd Edition).</ref>.

Id-dixxiplina tal-ekoloġija tal-pjanti kienet pijuniera fl-aħħar tas-seklu Dsatax permezz ta’ botaniċi bħal Eugenius Warming, li ipproduċa l-ipoteżi li l-pjanti jiffurmaw komunitajiet, u Christen C. Raunkiær li s-sistema tiegħu għad-deskrizzjoni tal-forom tal-ħajja tal-pjanti għadha tintuża sal-lum<ref>Coleman, W. (1986). Evolution into ecology? The strategy of Warming's ecological plant geography. ''Journal of the History of Biology'', 181-196.doi:https://doi.org/10.1007/BF00138875</ref><ref>Raunkiaer, C. (1934). The life forms of plants and statistical plant geography; being the collected papers of C. Raunkiær. ''The life forms of plants and statistical plant geography; being the collected papers of C. Raunkiaer.''</ref>. Il-kunċett li l-kompożizzjoni tal-komunitajiet tal-pjanti u l- proċess tas-[[suċċessjoni ekoloġika]] ġie żviluppat minn Henry Chandler Cowles, Arthur Tansley u Frederic Clements<ref name=":16">van der Valk, A.G. From Formation to Ecosystem: Tansley’s Response to Clements’ Climax. J Hist Biol 47, 293–321 (2014). doi:<nowiki>https://doi.org/10.1007/s10739-013-9363-y</nowiki></ref>.Fl-istess ħin, Clements huwa ukoll akkreditat bit-teorija tal- [[Veġetazzjoni tal-qofol|veġetazzjoni klimatika]] (Climax vegetation) bħala l-aktar veġetazzjoni kumplessa li ambjent jista' jappoġġja permezz tas-suċċessjoni ekoloġika. Filwaqt li il-botanista Tansley introduċa l-kunċett tal-[[Ekosistema|ekosistemi]] bħala parti mill-bijoloġija<ref name=":16" />. 

 B'mod partikolari minn nofs is-Sittinijiet kien hemm avvanzi  fil-fehim dwar kif jaħdmu l-proċessi fiżjoloġiċi tal-pjanti bħat-transpirazzjoni (it-trasport tal-ilma fit-tessuti tal-pjanti), id-dipendenza tar-rati tal- evaporazzjoni tal-ilma u dijossidu tal-karbonju mill-weraq permezz ta' aperturi stomatali li jiġi affettwat mill-ambjent pereżempju t-temperatura<ref name=":17">Jasechko, S., Sharp, Z., Gibson, J. et al. Terrestrial water fluxes dominated by transpiration. Nature 496, 347–350 (2013). doi:<nowiki>https://doi.org/10.1038/nature11983</nowiki></ref>Dawn l-iżviluppi, flimkien ma' metodi ġodda għall-kejl tad-daqs ta' aperturi stomatali, u r-rata tal- [[Fotosinteżi|fotosintesi]]<nowiki/>ippermettew deskrizzjoni preċiża tar-rati ta' skambju bejn il-pjanti u l-atmosfera<ref name=":17" />.

Filwaqt li Innovazzjonijiet fl- analiżi statistika minn Ronald Fisher, l-iskoperta u l-identifikazzjoni tal- ormoni tal-pjanti bħal l-[[auxin]] minn Kenneth V. Thimann fl-1948, ippermettew ir-regolamentazzjoni tat-tkabbir tal-pjanti minn kimiċi applikati esternament <ref>Yates Frank and Mather Kenneth 1963 Ronald Aylmer Fisher, 1890-1962 ''Biogr. Mems Fell. R. Soc.''991–129 doi:<nowiki>http://doi.org/10.1098/rsbm.1963.0006</nowiki></ref><ref>Thimann, K. V., & Bonner Jr, W. D. (1948). Experiments on the growth and inhibition of isolated plant parts. I. The action of iodoacetate and organic acids on the Avena coleoptile. ''American Journal of Botany'', 271-281.doi:https://doi.org/10.2307/2437791</ref>. Ix-xjentist Frederick Campion Steward kien pijunier tekniku tal- mikropropagazzjoni tal-pjanti kkontrollati permezz tal-ormoni<ref>Steward Frederick Campion 1970The Croonian Lecture, 1969 - From cultured cells to whole plants: the induction and control of their growth and morphogenesis''Proc. R. Soc. Lond. B.''1751–30. doi:<nowiki>http://doi.org/10.1098/rspb.1970.0009</nowiki></ref>. L- aċidu sintetiku auxin 2,4-dichlorophenoxyacetic jew 2,4-D kien wieħed mill-ewwel erbiċidi sintetiċi żviluppat kummerċjalment<ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Cousens|isem=Roger|kunjom2=Martin|isem2=Mortimer|sena=1995|titlu=Dynamics of Weed Populations|lingwa=en|pubblikatur=Cambridge University Press|isbn=9780521499699}}</ref>

[[Stampa:Apfe-auf-Naehrboden.jpg|alt=Micropropagation of transgenic plants|daqsminuri| Il-Mikropropagazzjoni ta' pjanti transġeniċi, teknika li kienet is-simbolu tal-iżviluppar tal-botanika moderna matul is-seklu għoxrin.]]
L-iżviluppi fil-bijokimika tal-pjanti matul is-seklu Għoxrin ġew immexxija minn metodi moderni ta' [[Kimika organika|analiżi tal-kimika organika]], bħall- ispettroskopija, il-kromatografija u l-elettroforeżi <ref name=":8" />. Il-kunċett oriġinarjament iddikjarat minn Gottlieb Haberlandt fl-1902 <ref>Krikorian, A.D., Berquam, D.L. (2003). Plant Cell and Tissue Cultures: The Role of Haberlandt. In: Laimer, M., Rücker, W. (eds) Plant Tissue Culture. Springer, Vienna. doi:<nowiki>https://doi.org/10.1007/978-3-7091-6040-4_2</nowiki></ref> li ċ-ċelluli tal-pjanti kollha huma totipotenti u jistgħu jitkabbru ''in vitro,'' ippermetta l-użu tal-[[inġinerija ġenetika]] b'mod esperimentali sabiex telimina ġene jew ġeni responsabbli għal karatteristika speċifika, jew biex iżżid ġeni bħal GFP, li jirrapportaw meta ġene speċifika tkun qed jiġi espressi<ref name=":8" />. Dawn it-teknoloġiji jippermettu l-użu bijoteknoloġiku ta' pjanti sħaħ jew kulturi ta' ċelloli tal-pjanti mkabbra f'bijoreatturi għal l-iżviluppar tal-pestiċidi, antibijotiċi jew farmaċewtiċi. kif ukoll l-applikazzjonita' orġaniżmi [[Uċuħ tar-raba' ġenetikament modifikati|ġenetikament modifikati]] ddisinjati  b'karatteristiċi imtejjbin għal użu tal-bniedem <ref>Leonelli, S., Charnley, B., Webb, A. R., & Bastow, R. (2012). Under one leaf: an historical perspective on the UK Plant Science Federation. ''New Phytologist'', ''195''(1), 10-13.doi: <nowiki>https://doi.org/10.1111/j.1469-8137.2012.4168.x</nowiki></ref>.

Filwaqt li s-sistematika moderna għandha l-għan li tirrifletti u tiskopri r-relazzjonijiet filoġenetiċi bejn il-pjanti <ref name=":18">Mishler, B. D. (2000). Deep phylogenetic relationships among “plants” and their implications for classification. Taxon, 49(4), 661-683.DOI:10.2307/1223970</ref>. Il- [[Filoġenetika]] Molekulari Moderna fil-biċċa l-kbira tinjora karattri morfoloġiċi, billi tuża sekwenzi tad-DNA bħala informazzjoni<ref name=":18" />. Analiżi molekulari tas- sekwenzi tad-DNA mill-biċċa l-kbira tal-familji tal-pjanti tal-fjuri ppermettiet lill- Grupp tal-Filoġenija tal-Angiospermi (Angiosperm Phylogeny Group) biex jippubblika l-filoġenja tal-pjanti tal-fjuri fl-1998<ref name=":2" />. Dan ix-xogħol wieġeb ħafna mill-mistoqsijiet dwar ir-relazzjonijiet fost il-familji u l-ispeċi tal- angiospermi<ref name=":2">Haston, E., Richardson, J. E., Stevens, P. F., Chase, M. W., & Harris, D. J. (2009). The Linear Angiosperm Phylogeny Group (LAPG) III: a linear sequence of the families in APG III. ''Botanical Journal of the Linnean Society'', ''161''(2), 128-131. doi:<nowiki>https://doi.org/10.1111/j.1095-8339.2009.01000.x</nowiki></ref>. Riċerka kurrenti tinkludi l-possibbiltà teoretika ta' metodi prattiki għall-identifikazzjoni ta' speċi tal-pjanti u varjetajiet kummerċjali permezz tal-[[Barcode tad-DNA|barcoding tad-DNA]]  <ref name=":19">{{Ċita web|url=http://fieldmuseum.org/explore/angiosperm-origins-monocots-first-scenario|titlu=ANGIOSPERM ORIGINS: A MONOCOTS-FIRST SCENARIO|data=2012-10-23|sit=fieldmuseum.org|lingwa=en|data-aċċess=2023-08-07|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20121023131822/http://fieldmuseum.org/explore/angiosperm-origins-monocots-first-scenario|arkivju-data=2012-10-23}}</ref>.

Fost il-mistoqsijiet botaniċi importanti tas-seklu Wieħed u Għoxrin hemm ir-rwol tal-pjanti bħala produtturi primarji fiċ-ċikliżmu globali tal-ingredjenti bażiċi tal-ħajja: enerġija, karbonju, ossiġnu, nitroġenu u ilma u metodi kif l-amministrazzjoni tal-pjanti tagħna tista' tgħin biex tindirizza l-kwistjonijiet ambjentali globali ta' konservazzjoni, sigurtà tal - ikel tal - bniedem, l-immaniġġjar ta' organiżmi bijoloġikament invażivi, sekwestru tal-karbonju, tibdil fil-klima, u s-sostenibbiltà tar-riżorsi <ref name=":8" />. Kif ukoll l-istudju tal-bijokimika tal-pjanti għal użu nutrittiv u fir-riċerka tal-mediċina u derivattivi materjali għall-industrija<ref name=":8" />.